BURZUM (Norwegia)

Zespół utworzony pierwotnie w 1989 r. w Bergen pod nazwą URUK HAI. Założył go Kristian Vikernes (znany także pod imieniem Varg albo jako Count Grishnackh; wokal/gitara/bas/perkusja/klawisze), muzyk związany również z death metalową formacją OLD FUNERAL na rzecz której postanowił początkowo zawiesić działalność swojego nowopowstałego zespołu. W 1991 r. wznowił ją jednak, tym razem już pod szyldem BURZUM, zaczerpując nazwę bandu z trylogii J. R. Tolkiena "Władca Pierścieni" (występujące w niej rzeczone słowo określa "ciemność") i pozostając od tej pory jego jedynym członkiem. Pierwszymi namacalnymi dowodami nowej kariery Vikernesa stały się dwie zarejestrowane w tym samym roku i wydane własnym kosztem taśmy: pochodzące z maja i zawierające 3 kompozycje instrumentalne "Demo I" oraz zarejestrowane we wrześniu 12-utworowe "Demo II". W 1992 r. związał się kontraktem z należącą do Euronymousa z MAYHEM wytwórnią Deathlike Silence Productions. W tym samym roku nakładem jej ukazała się zawierająca dwa nowe kawałki demówka zatytułowana "Burzum", niedługo potem zaś na rynek trafił debiutancki album, ujęty takim samym tytułem. Na płycie tej, zarejestrowanej w Grieghallen Studios przy gościnnym udziale Euronymousa (gitara) podobnie jak na nagranej tamże z sesyjnym udziałem Samotha z EMPEROR (bas) i wydanej w marcu 1993 r. Ep-ce "Aske", muzyk przedstawił surowy, utrzymany w mistycznej i tajemniczej aurze black metal, inspirowany oprócz wątków satanistycznych elementami norweskiego folkloru oraz tematyką tolkienowską. W tym samym roku kariera BURZUM uległa jednak poważnemu załamaniu. Z powodu przynależności do zorganizowanej sekty Black Metal Circle Of Norway, skupiającej w swoich szeregach m. in. muzyków MAYHEM i EMPEROR, mającej na koncie liczne podpalenia kościołów i kaplic na terenie Norwegii (zdjęcie zgliszcz jednego ze spalonych przez Grishnackha kościołów trafiło zresztą na okładkę mini-albumu "Aske"), włamania do świątyń i profanacje grobów, Vikernes został aresztowany i razem z członkami wymienionych wyżej zespołów stanął przed sądem. W trakcie śledztwa przeciwko liderowi BURZUM wytoczono jednak najcięższy z zarzutów, dotyczący mającego miejsce 10 sierpnia 1993 r. brutalnego mordu na Oysteinie Aarseth, znanym lepiej jako wspomniany wcześniej Euronymous - gitarzysta MAYHEM, dotychczasowy wydawca BURZUM, a jednocześnie także i przywódca sekty Black Metal Circle Of Norway. W trakcie śledztwa okazało się bowiem, iż Vikernes od dłuższego już czasu pozostawał w konflikcie z Euronymousem i choć źródła zawierają rozmaite wersje dotyczące przyczyn tego zdarzenia (niektóre zakładają np., jakoby powodem sporu była kobieta lub kwestie finansowe), większość wskazuje na rozdźwięki na tle ideologicznym i rywalizację o duchowe przywództwo nad sektą. Choć początkowo Vikernes utrzymywał, iż od jakiegoś czasu Euronymous groził mu śmiercią, a podczas jednego ze spotkań pomiędzy dwoma mężczyznami doszło do rzekomej bójki, 23 rany kłute zadane liderowi MAYHEM przez Vikernesa, podważyły wersję o jego działaniu w obronie koniecznej, pomocne w dochodzeniu okazały się zresztą także i zeznania Snorre Rucha, muzyka THORNS, który w dniu dokonania zbrodni towarzyszył Vikernesowi. Koniec końców lider BURZUM przyznał się do zabójstwa z premedytacją (nie okazując przed sądem skruchy, podobno wypowiedział słowa: "To mi zrobiło dobrze", dodając, iż jedynym posunięciem, którego żałuje, jest fakt, iż krytycznego dnia nie zabił także i towarzyszącego mu Rucha), w związku z czym otrzymał najwyższy w norweskim sądownictwie wymiar kary, opiewający na 21 lat pozbawienia wolności. Pomimo pobytu w zakładzie karnym, Vikernes nie zaprzestał jednak artystycznej działalności, wydając skomponowane jeszcze przed wyrokiem oraz już w trakcie odbywania odsiadki kawałki, zawarte na następujących albumach: pochodzącym jeszcze z sierpnia 1993 r. i wydanym początkowo nakładem Cymophane Records black metalowym "Det Som Engang Var" oraz na kolejnych, trafiających na rynek dzięki brytyjskiej Misantrophy Records: również black metalowym "Hvis Lyset Tar Oss" z 1994 r., eksperymentalnym, gdyż zawierającym w połowie oprócz black metalu także i ambientowy repertuar "Filosofem" ze stycznia 1996 r. oraz na dwóch w całości już ambientowych "Daudi Baldrs" z października 1997 r. oraz "Hlidskjalf" z kwietnia 1999 r., uznanych jednak przeważnie w opiniach recenzentów za dzieła mało interesujące, tudzież nijakie. Podczas pobytu za kratkami zasłynął także z intensywnej aktywności na polu ideologicznym, tworząc organizację o charakterze neonazistowskim o nazwie Norsk Heathen Front oraz pisząc wzorowaną na "Mein Kampf" Adolfa Hitlera książkę zatytułowaną "Vargsmal". Po odbyciu połowy wyroku w zakładzie karnym o zaostrzonym rygorze w Bergen, z uwagi na dobre sprawowanie w sierpniu 2003 r. Vikernes przeniesiony został do innej placówki penitencjarnej, zapewniającej osadzonym liczne przywileje, w tym m. in. przepustki na wyjazdy do miejsc zamieszkania. W październiku tego samego roku skorzystał z tegoż pod pozorem odwiedzin matki, jednakże nie stawiając się w określonym czasie z powrotem w więzieniu i zostając po pewnym czasie zatrzymanym przez policję, utracił szansę ubiegania się o przedterminowe zwolnienie. W trakcie śledztwa dotyczącego jego ucieczki okazało się bowiem, iż działając z zamiarem wydostania się z Norwegii celem rozpoczęcia życia na wolności w innym kraju, Vikernes dopuścił się napadu i kradzieży samochodu. Matka zatrzymanego, która już wcześniej planowała jego ucieczkę, utrzymywała, jakoby krok ten spowodowały obawy o własne życie, związane z otrzymywaniem w więzieniu licznych pogróżek. Adwokat Vikernesa oświadczył jednak, iż na decyzję tę wpłynęło w dużym stopniu utrzymujące się wciąż na tym samym poziomie potępienie społeczne skazanego, nie pozwalające na jego powrót do życia w normalnym świecie. Pomimo tych zapewnień, sąd nie znalazł jednak żadnych okoliczności łagodzących, w związku z czym kilka kolejnych lat pozbawienia wolności, doliczonych do odbywanej już kary, bezapelacyjnie pozbawiło Vikernesa możliwości wcześniejszego wyjścia na wolność.
Uzupełnieniem dyskografii BURZUM są m. in.: kompilacja "Burzum/Aske" (1995), zawierająca utwory z wczesnego okresu działalności, materiał VHS "Dunkelheit", zawierający videoclip do tegoż utworu (1996) oraz wydawnictwo kompilacyjne "Draugen - Rarities" z rzadkimi i niepublikowanymi kompozycjami oraz materiałem "Dunkelheit" w formacie DVD.
Vikernes udzielał się we wczesnym okresie działalności także w zespole SATANEL oraz współpracował w latach 1992-1993 z MAYHEM, nagrywając m. in. partie basu na album "De Mysteriis Dom Sathanas" (1993). Napisał również połowę tekstów na płytę DARK THRONE "Transilvanian Hunger" (1994) oraz jeden na album "Panzerfaust" (1995).

autor: Mikołaj "Manstein" Kunz