EMPEROR (Norwegia)

Grupa założona pod koniec 1991 r. w Notodden z inicjatywy Ihsahna (właśc. Vegard Sverre Tveitan; wokal/ gitara) oraz Samotha (właśc. Thomas Haugen (gitara), muzyków death metalowej formacji THOU SHALT SUFFER, która wyłoniła się z zespołu EMBRYONIC. W 1992 r. skład zasilił Mortiis (właśc. Haavard Elefsen; bas/ klawisze) i także w tym samym roku formacja zadebiutowała wydaną za własne pieniądze 9-utworową kasetą demo "Wrath Of Tyrants", na której partie perkusji nagrane zostały przez Samotha, jednakże jeszcze jesienią tego samego roku do grupy dołączył Faust (właśc. Bard G. Eithun; perkusja), były muzyk formacji THORNS. Na produkcji tej, podobnie jak na wydanej w 1993 r. winylowej Ep-ce "Emperor", zespół dał się poznać jako nowy twór nie tylko pod względem nazwy, gdyż jednocześnie decydując się także na zmianę repertuaru, skłonił się w stronę stylistyki black metalowej. Kontynuacją obranej ścieżki stała się również wydana niedługo potem własnym sumptem winylowa Ep-ka "As The Shadows Rise". Po opublikowaniu tego wydawnictwa, Mortiisa, który podążył własną drogą, zastąpił na stanowisku basisty Tchort (właśc. Terje Vik Schei), związany poprzednio z formacją EINHERJER. Mniej więcej w tym samym czasie grupa zaczęła prezentować swoje kompozycje na koncertach, spośród których na wyróżnienie zasługiwały m. in. występy u boku CRADLE OF FILTH. Pod koniec roku formacja zawitała do Grieghallen Studio w celu nagrania swojego oficjalnego debiutanckiego albumu, którego produkcję powierzono Erikowi "Pyttenowi" Hundvinowi, efekt niniejszej sesji zaś trafił na rynek już w 1994 r. Debiut płytowy zespołu, zatytułowany "In The Nightside Eclipse", okazał się materiałem niezwykle dojrzałym i bardzo interesującym, ponieważ mroczny i przesycony mistyczną aurą satanistyczny black metal, podbarwiony partiami instrumentów klawiszowych, cechował orkiestrowy rozmach oraz bogactwo kompozycji, czerpiące nierzadko inspiracje ze średniowiecznej muzyki ludowej. Choć album pierwotnie miał zostać wydany przez należącą do Euronymousa z MAYHEM firmę Deathlike Silence Productions, śmierć, którą poniósł jej właściciel z ręki Varga Vikernesa z BURZUM pokrzyżowała te plany, w związku z czym płyta ukazała się dzięki brytyjskiej Candlelight Records. Pomimo faktu, iż materiał został bardzo pozytywnie przyjęty, wkrótce po jego premierze kariera zespołu uległa poważnemu załamaniu wskutek poważnych konfliktów z prawem, w które uwikłało się aż trzech jego członków. W związku z działalnością w Black Metal Circle Of Norway, organizacji pod przywództwem nieżyjącego już Euronymousa, skupiającej w swoich szeregach fanatycznych satanistów, wywodzących się nierzadko z czołowych norweskich grup black metalowych, trzej muzycy EMPEROR zostali aresztowani i otrzymali wyroki skazujące: Faust, perkusista kapeli, w związku z zamordowaniem młodego homoseksualisty, który zaczepił go w jednym z parków miejskich w Lillehamer, skazany został na 14 lat pozbawienia wolności, niższe wyroki otrzymali z kolei Tchort, któremu udowodniono napad z użyciem niebezpiecznego narzędzia, włamania do świątyń i ich profanacje oraz Samoth, oskarżony o liczne podpalenia kościołów. Grupa wznowiła jednak działalność, gdyż Ihsahna, który nie będąc zaangażowanym w bandyckie akcje Black Metal Circle Of Norway uniknął aresztowania, wspomógł początkowo perkusista MAYHEM, Hellhammer (właśc. Jan Axel Von Blomberg), w lutym 1995 r. zaś skład powiększył Alver (właśc. Jonas Alver; bas), były muzyk DODHEIMSGARD. Choć ze względu na inne zobowiązania Hellhammer nie mógł całkowicie poświęcić się zespołowi, formacja nie zakończyła działalności, gdyż Samoth, który niedługo potem wyszedł na wolność, pomógł utrzymać ją przy życiu, posadę perkusisty objął z kolei niebawem Trym Thorsson (właśc. Kai Johnny Mosakker) z ENSLAVED. W powyższym składzie zespół rozpoczął prace nad nowymi kompozycjami, pierwszym zaś zarejestrowanym materiałem w tymże, stał się wydany nakładem Candlelight na początku 1997 r. trzyutworowy mini-album "Reverence", zawierający oprócz dwóch nowych utworów także i kompozycję "Opus A Satanna" - nieco inną wersję pochodzącego z debiutanckiej płyty kawałka "Inno A Satanna". Nowy, drugi album długogrający kapeli, nagrany ponownie w Grieghallen, doczekał się premiery w 1997 r. Płyta opatrzona tytułem "Anthems To The Welkins At Dusk" okazała się dużym sukcesem w karierze odrodzonej grupy, gdyż symfoniczny rozmach i kompozycyjno - brzmieniowy kunszt, bogatszy aranżacyjnie, aczkolwiek nie tracący nic z siły black metalowego przekazu grupy, przysporzył płycie wiele niezwykle pochlebnych recenzji oraz pozwolił zaliczyć niniejszą produkcję do grona najlepszych albumów gatunku w zestawieniu rocznym. Swoje nowe kompozycje zespół promował podczas mających miejsce w tym samym roku europejskich tras koncertowych, m. in. z BAL-SAGOTH i NOCTURNAL BREED, na mini-tour u boku LIMBONIC ART i AETERNUS oraz na festiwalach, spośród których na wymienienie zasługują grecki OAKA Open Air i mający miejsce już w 1998 r. holenderski Dynamo Open Air. W tym samym roku wyprawił się także po raz pierwszy do USA, gdzie wystąpił w ramach Milwaukee Metalfest. Podczas koncertów grupę wspierał jako muzyk sesyjny Charmand Grimloch (właśc. Joachim Rygg; klawisze) z formacji TARTAROS, jako, że w maju 1998 r. z grupą pożegnał się Alver, sesyjnym basistą na potrzeby koncertów został z kolei Tyr (właśc. Jan Erik Torgersen). Grupa dosyć intensywnie koncertowała także w 1999 r., biorąc udział m. in. w europejskiej trasie No Mercy Festival 1999 w towarzystwie MORBID ANGEL, IMPALED NAZARENE, LIMBONIC ART., THE CROWN oraz drugiego zespołu Ihsahna i jego żony Ihriel - PECCATUM, z którym brała udział także w mającej miejsce w tym samym roku drugiej wizycie w USA, podczas której obie grupy koncertowały w asyście BORKNAGAR, WITCHERY i DIVINE EMPIRE. W międzyczasie (od października 1998 r. do stycznia 1999 r.) trzej muzycy EMPEROR, stanowiący trzon składu - Ihsahn, Samoth i Trym zarejestrowali w Akkerhaugen Lydstudio materiał na swój trzeci album, tenże zaś, zatytułowany "IX Equilibrium", ujrzał światło dzienne jesienią tego samego roku. Nowa płyta, stanowiąca pod wieloma względami kontynuację ścieżki obranej na poprzedniej produkcji, choć nie wszędzie oceniona entuzjastycznie, po raz kolejny promowana była na koncertach, m. in. w Polsce, gdzie zespół docierając po raz pierwszy wystąpił jako headliner Mystic Festival w Krakowie, grając u boku AMORPHIS, LIMBONIC ART, GOD DETHRONED i PECCATUM. Udokumentowaniem intensywnej działalności koncertowej stała się wydana w 2000 r. płyta "Emperial Live Ceremony". Zimą 2000 r. zespół podjął pracę nad kolejnym materiałem studyjnym, obierając tym razem jako miejsce pracy Symphonique Studios, w 2001 r. natomiast na sklepowe półki trafił efekt tej sesji - czwarty, długogrający album, ujęty tytułem "Prometheus - The Discipline Of Fire And Demise". Choć recenzje tego krążka po raz kolejny należały do zróżnicowanych, przeważały raczej te pozytywne. Krótko po premierze w karierze grupy nastąpił jednak nieoczekiwany zwrot, a mianowicie - deklarując zmierzch swoich możliwości twórczych oraz całkowite spełnienie pod względem osiągnięć zespołu, Ihsahn i Samoth ogłosili zakończenie jego działalności. Na okres pięciu lat formacja zniknęła ze sceny, jednakże we wrześniu 2005 r. wystąpiła na jubileuszowym koncercie w Oslo z okazji 15-lecia istnienia norweskiego magazynu muzycznego "Scream". Ihsahn, Samoth i Trym zadecydowali bowiem o wznowieniu działalności, zapraszając także do składu dwóch nowych muzyków, którymi zostali Secthdaemon (właśc. Tony Odd; bas), grający jednocześnie w ZYKLON i MYRKSKOG oraz Einar (klawisze). Choć band oficjalnie powrócił na scenę, muzycy jego zadeklarowali jednak tymczasową działalność wyłącznie na polu koncertowym, pierwszymi dowodami tejże deklaracji stały się natomiast w 2006 r. występy na dwóch prestiżowych europejskich festiwalach: norweskim Inferno w Oslo oraz niemieckim Wacken Open Air.
Uzupełnieniem dyskografii są m. in. split z THORNS "Thorns Vs. Emperor" (1999, Moonfog Productions) oraz wydawnictwo kompilacyjne "Scattered Ashes - A Decade Of Emperial Wrath" (2002).
Ihsahn, który przed założeniem EMPEROR udzielał się razem z Samothem w grupie THOU SHALT SUFFER, wziął udział w nagraniach dwóch wydawnictw tego zespołu, prezentujących stylistykę death metalową: Ep-ki "Open The Mysteries Of Your Creation" (1991) oraz kompilacji "Into The Woods Of Belial" (1997). Uczestniczył też w nagraniach demo grupy ILDJARN, pojawił się gościnnie w WONGRAVEN - projekcie Satyra z SATYRICON, na Ep-ce powołanego do życia przez Samotha i Frosta z SATYRICON projektu ZYKLON B, zatytułowanej "Blood Must Be Shed" (1995) oraz napisał tekst dla DARK THRONE do utworu "Black Victory Of Death" z płyty "Total Death" (1996). Wraz z żoną Ihriel (właśc. Heidi Tveitan) udzielał się także w sformowanym w 1998 r. zespole PECCATUM, koncertującym podczas tras równolegle z EMPEROR. Zespół ten współtworzył wraz z nimi także brat Ihriel - Lord PZ, współpracujący m. in. z formacjami SOURCE OF TIDE i MYRKSKOG. Muzyka PECCATUM, pod względem stylistycznym dość odmienna od macierzystego zespołu Ihsahna, ukazała się w sprzedaży za sprawą pięciu wydanych nakładem Candlelight krążków: "Strangling From Within" (1999), "Oh, My Regrets" (Ep, 2000), "Amor Fati" (2000), "Lost In Reverie" (2004), "The Moribound People" (Ep, 2005). Po wydaniu ostatniego zespół przestał istnieć. Ihsahn i Ihriel zarejestrowali też krążek THOU SHALT SUFFER "Somnium" (1999, Candlelight Records), oscylujący już jednak (w odróżnieniu od wcześniejszych nagrań tejże grupy) w symfoniczno - ambientowych rejonach muzyki, w 2006 r. natomiast, ukazała się solowa płyta sygnowana pseudonimem Ihsahna, nosząca tytuł "The Adversary" i prezentująca bardziej awangardowe oblicze twórczości muzyka.
Samoth oprócz działalności w grupach współtworzonych z Ihsahnem zasłynął także jako muzyk sesyjny takich formacji jak BURZUM, GORGOROTH, SATYRICON, ARCTURUS oraz ILDJARN. W późniejszych latach udzielał się w grupach MYRKSKOG i ZYKLON. Powołał również do życia firmę fonograficzną Nocturnal Art. Productions, w której wydawał płyty m. in. LIMBONIC ART, CHORONZON, AETERNUS czy SIRIUS.
Tchort współpracował także z grupą ...IN THE WOODS, którą opuścił przed nagraniem debiutanckiego krążka. Dał się również poznać jako sesyjny muzyk SATYRICON, w późniejszych latach zaś kontynuował karierę w CARPATHIAN FOREST, BLOOD RED THRONE oraz GREEN CARNATION.
Faust po przedterminowym wyjściu na wolność podjął współpracę m. in. z grupami ABORYM, STIGMA DIABOLICUM oraz ZYKLON, dla której stworzył teksty do kilku utworów. Krótkotrwale uczestniczył także we współtworzeniu reaktywowanego DISSECTION, który szybko jednak opuścił na skutek nieporozumień z Jonem Nödtveidtem na tle stylistyczno - ideologicznym.
Mortiis po opuszczeniu EMPEROR rozpoczął karierę solową, wydając płyty pod własnym pseudonimem, zawierające jednak muzykę utrzymaną w bardziej atmosferyczno - ambientowych klimatach. Nakładem szwedzkiej Cold Meat Industry ukazało się na rynku m. in. kilka jego następujących wydawnictw: "Fodt Til A Herske" (1993), "Anden Som Gjorde Oppror" (1994), "Keiser Av Den Dimension Ukjent" (1995) czy "Crypt Of The Wizard" (1996). W późniejszych latach związał się kontraktem z Earache Records, wydając w jej barwach m. in. płyty "The Stargate" (1999), "The Smell Of Rain" (2001) oraz "The Grudge" (2004). Udzielał się także w projekcie VOND.
Charmand Grimloch nagrał pod szyldem swojego zespołu TARTAROS m. in. mini-album "Grand Psychotic Castle" (1997) oraz płytę "The Red Jewel" (1999). Na obu materiałach, wydanych nakładem amerykańskiej Necropolis Records, zaprezentował bardziej ekspresyjną i psychodeliczną odmianę black metalu. Dał się także poznać jako muzyk projektu THE THRILL.
Trym Thorsson podjął także współpracę z ZYKLON oraz wspomagał jako perkusista TARTAROS.
Tyr współpracował również z zespołami VINTERSORG i BORKNAGAR.
Hellhammer zasłynął też jako muzyk m. in. ARCTURUS, THE KOVENANT, WINDS oraz sesyjny perkusista IMMORTAL i DIMMU BORGIR.

autor: Mikołaj "Manstein" Kunz