ENTOMBED (Szwecja)

Formacja utworzona pierwotnie w 1987 r. w Hägersten k. Sztokholmu, działając początkowo pod nazwą NIHILIST. Pierwszy skład: Nicke Andersson (perkusja/bas/gitara), Ulf "Uffe" Cederlund (gitara/bas), Leif Cuzner (bas), Alex Hellid (gitara). Krótkotrwale w grupie zagościł także Johan Edlund (wokal) związany z zespołem TREBLINKA (będącym pierwotnym wcieleniem TIAMAT), bardzo szybko zastąpił go jednak na tym stanowisku Matthias Bostrom, w międzyczasie formację zasilił także Johnny Hedlund (bas), w związku z czym Cuzner sięgnął po gitarę. Muzycy ci, zafascynowani dokonaniami m. in. SLAYER, REPULSION i DEATH już w 1988 r. zadebiutowali dwoma wydanymi za własne pieniądze taśmami demo: zawierającą 3 kompozycje "Premature Autopsy" oraz zarejestrowaną przy pomocy Tomasa Skogsberga w sztokholmskim Sunlight Studio również 3-utworową "Only Shreds Remain". W 1989 r. światło dzienne ujrzała kolejna taśma "Drowned", wydana także w postaci winylowej siedmiocalówki. W tym samym roku ustabilizował się skład grupy, z której odszedł Cuzner, miejsce Bostroma zajął Lars Goran Petrov (wokal) związany wcześniej z black metalowym zespołem MORBID, Hedlund natomiast podążając własną drogą założył formację UNLEASHED. W tym samym roku do grupy dołączył też muzyk CARNAGE - David Blomqvist (gitara), lecz jeszcze szybciej się z nią rozstał. Także wówczas zespół zmienił nazwę na ENTOMBED i już pod tym szyldem nagrał kolejną, liczącą 3 kompozycje demówkę "But Life Goes On". W poszukiwaniu wydawcy wysłał taśmę do brytyjskiej Earache Records i po niedługim czasie podpisał z rzeczoną firmą kontrakt, którego pierwszy owoc - debiutancki album, ujęty tytułem "Left Hand Path" i nagrany (podobnie jak kilka innych późniejszych) przy współudziale Tomasa Skogsberga w murach Sunlight Studio, trafił na sklepowe półki w maju 1990 r. Wypełniony szybkim, brutalnym, demonicznym i mrocznym death metalem krążek już w momencie premiery okazał się objawieniem, z biegiem lat uznany zaś został za bezsprzecznego prekursora, tudzież kamień milowy szwedzkiej gałęzi tegoż gatunku oraz jako absolutny klasyk w historii sceny światowej. W tym samym roku grupę zasilił na potrzeby koncertów basista o imieniu Zoran, grupa zaś, promując swoje dokonania zagrała serię koncertów poza granicami Szwecji, m. in. w Holandii u boku DISHARMONIC ORCHESTRA oraz w Wielkiej Brytanii. W styczniu 1991 r. na skutek konfliktu z Anderssonem skład opuścił Petrov, którego zastąpił początkowo Orvar Säfström z formacji NIRVANA 2002. Choć muzyk ów wziął udział jedynie w nagraniu wokali na ukazałej się w tym samym roku Ep-ce "Crawl", w zespole zaszła zarazem także zmiana na stanowisku basisty - miejsce Zorana zajął bowiem Lars Rosenberg. W październiku 1991 r. światło dzienne ujrzał drugi wydany nakładem Earache album ENTOMBED, zatytułowany "Clandestine". Pod względem stylistycznym stanowił rozwinięcie pomysłów z debiutu, często wzbogaconych i urozmaiconych jednak w warstwie brzmieniowej. Jako wokalista na płycie niniejszej wymieniony został oficjalnie Johnny Dordevic, muzyk związany z formacją CARNAGE, który faktycznie wspierał wówczas wokalnie także i ENTOMBED, faktem jest jednak, iż partie wokalne w rzeczywistości nagrane zostały przez Anderssona. W ramach promocji nowej płyty formacja dotarła tym razem do USA, w 1992 r. zaś wzięła udział w europejskiej trasie u boku CARCASS, CATHEDRAL i CONFESSOR, dokumentując to przedsięwzięcie wydanym w tym samym roku dzielonym z powyższymi zespołami splitem "Gods Of Grind". Latem tego samego roku, zastępując Dordevica, do składu dołączył ponownie Petrov, który wziął już udział w sesji nagraniowej Ep-ki "Hollowman", wydanej w kwietniu 1993 r. oraz trzeciego studyjnego albumu, opatrzonego tytułem "Wolverine Blues" z września tego samego roku. Nowa płyta, której tytuł zaczerpnęli muzycy z książki Jamesa Ellroya "The Big Nowhere", prezentowała już nieco inne spojrzenie na death metal, gdyż jego dotychczasowa i charakterystyczna dla ENTOMBED ciężkość wzbogacona tym razem została o elementy rocka i bluesa, czyniąc muzykę bardziej przebojową i wartościową melodycznie, lecz nie tracącą przez to nic z ciężkości i dynamiki. Po raz kolejny płyta poparta została intensywną kampanią promocyjną, częścią jej były m. in. videoclipy do utworów "Hollowman" i "Wolverine Blues", pobyt w USA i Kanadzie, gdzie formacja koncertowała w asyście THE OBSESSED oraz europejska trasa u boku NAPALM DEATH, w ramach której w czerwcu 1994 r. grupa dotarła także po raz pierwszy do Polski, występując w towarzystwie wyżej wymienionych oraz SPARAGMOS i VADER na koncercie w Warszawie. W lipcu tego samego roku, wywiązując się z kontraktu z Earache, opublikowała swoje ostatnie wydawnictwo dla tej wytwórni - Ep-kę "Out Of Hand", zawierającą własne interpretacje utworów "God Of Thunder" z repertuaru KISS oraz "Black Breath" autorstwa REPULSION. Na przełomie 1995 i 1996 r. doszło w grupie do kolejnych zmian natury personalnej. Miejsce Rosenberga na pozycji basisty zajął bowiem były muzyk GRAVE, Jörgen Sandström. W międzyczasie zespół starał się także uporządkować swoje sprawy biznesowe, poszukując nowego wydawcy. Kapela początkowo związała się umową z firmą East West, jednakże po dosyć krótkim czasie zerwała ją, zakładając własną wytwórnię Threeman Recording, powiązaną dealem licencyjnym z inną dużą brytyjską stajnią - Music For Nations. W ten sposób nakładem własnej firmy doprowadziła do wydania w 1997 r. swojej czwartej studyjnej płyty, zatytułowanej "DCLXVI - To Ride, Shoot Straight And Speak The Truth!". Album pod względem stylistycznym stał się kontynuacją drogi obranej na poprzednim krążku, część jego nakładu ukazała się w sprzedaży także w postaci limitowanej edycji, zawierającej dodatkowy dysk "Family Favourites" z coverami m. in. "Kick Out The Jams" MC5 oraz "21st Century Schizoid Man" autorstwa KING CRIMSON. Uzupełnieniem płyty stał się wydany krótko po jej premierze inny mini-album, zawierający m. in. przeróbki kompozycji TWISTED SISTER, BOBa DYLANa, JERRY'S KIDS i THE DWARVES, opatrzony tytułem "Wreckage", promując zaś swoje nowe dokonania, zespół jeszcze w tym samym roku wziął udział w europejskiej trasie koncertowej u boku MACHINE HEAD i MISERY LOVES CO., w 1998 r. zaś wystąpił na prestiżowym holenderskim Dynamo Open Air w Eindhoven. W międzyczasie z grupą pożegnał się jednak Andersson, decydując się na rozpoczęcie kariery solowej, miejsce jego zajął z kolei Peter Stjärnvind, związany m. in. z zespołem FACE DOWN. W listopadzie 1998 r. na sklepowe półki trafił kolejny pełnowymiarowy krążek formacji, noszący tytuł "Same Difference". Płyta niniejsza, nagrana tym razem w Polar Studio z zupełnie innym producentem - Danielem Rey'em, nie miała już wprawdzie nic wspólnego z death metalem, szczególnie tym z okresu dwóch pierwszych albumów, wciąż pozostawała jednak w odbiorze materiałem nie pozbawionym ciężaru, głównie poprzez nawiązania do elementów hard rocka i twórczości grup spod znaku NEUROSIS czy UNSANE. Rok niniejszy upłynął także grupie na intensywnym koncertowaniu, gdyż oprócz wspomnianego wcześniej Dynamo, wzięła udział w trasie z MESHUGGAH, wystąpiła w ramach Ozzfest oraz dotarła z koncertami do Japonii i Australii. W 1999 r. koncertowała w Europie u boku m. in. z MEDULA NOCTE i SKINLAB oraz dotarła ponownie do Australii. Rozpoczęła również prace nad nowym krążkiem, wybierając tym razem jako miejsce sesji Das Boot Studio, efekt jej zaś, ujęty tytułem "Uprising", trafił do rąk fanów już w marcu 2000 r. Tym razem zespół postawił na jeszcze bardziej rozwiniętą ciężkość i ostrość kompozycji, nowe utwory prezentował z kolei na koncertach w Europie i Kanadzie, supportując m. in. IRON MAIDEN, tego samego roku wystąpiła też na prestiżowych europejskich festiwalach pokroju belgijskiego Graspop oraz niemieckich With Full Force i Wacken Open Air. Podobnie ciężkie i nawiązujące stylistycznie m. in. do wzorców pokroju SLAYER, stały się płyty "Morning Star" z września 2001 r. oraz "Inferno" z sierpnia 2003 r. Ostatnią, nagraną w sztokholmskim Atlantis Studio z Perem Gunnerfeldtem w roli producenta, promował zespół w Europie na koncertach u boku DISFEAR oraz w USA, towarzysząc m. in. KINGowi DIAMONDowi. W międzyczasie grupa wzięła także udział w dosyć kuriozalnym występie, którym był koncert w Królewskiej Operze Sztokholmskiej, wchodzący w skład spektaklu z tańcami baletowymi (!), w 2004 r. doszło natomiast do ponownej zmiany składowej, gdyż szeregi kapeli opuścił Sandström, którego zastąpił z kolei były basista kapel TERRA FIRMA i ALBATROSS - Nico Elgstrand. Nowy muzyk nie tylko zadomowił się w zespole, ale również dał się poznać jako świetny instrumentalista, biorąc udział w serii granych przez kapelę koncertów, takich jak chociażby show na norweskim festiwalu Hole In The Sky, holenderskim Arnhem Metal Meeting pod koniec tego samego roku, występach w USA w towarzystwie CROWBAR, PRO-PAIN i THE MIGHTY NIMBUS w lutym 2005 r. czy też na innych festiwalach, z których na wyróżnienie zasługuje m. in. niemiecki Party San w Bad Berka z sierpnia tego samego roku. W 2006 r. grupę dotknęły niestety kolejne problemy personalne, wyrażające się tym razem poprzez utratę aż dwóch jej członków. Najpierw po wieloletniej karierze formację opuścił Cederlund, niedługo potem zaś śladem jego podążył Stjärnvind. Reszta zespołu nie zaniechała jednak planów wydawniczych swojej nowej Ep-ki "When In Sodom" oraz powstałego w murach Soundland Studio nowego studyjnego krążka, zatytułowanego "Serpent Saints", tym bardziej, że w międzyczasie grupę zasilił perkusista sesyjny - Olle Dahlstedt, związany wcześniej m. in. z MISERY LOVES CO. i ALPHA SAFARI. Nie zaprzestała także działalności koncertowej, gdyż pomimo okrojeń składowych już w listopadzie tego samego roku wystąpiła na europejskiej trasie Masters Of Death Tour w asyście trzech innych klasyków szwedzkiej sceny death metalowej - GRAVE, UNLEASHED i DISMEMBER, w 2007 r. otrzymała zaś anons na XXI edycję polskiego festiwalu "Metalmania" w Katowicach.
Uzupełnieniem dyskografii są m. in. Ep-ki "Stranger Aeons" (1992) i "Black Ju Ju" (10-calowy winyl; Man's Ruin Records,1999), płyty koncertowe "Monkey Puss: Live In London" (Earache, 1992; także jako VHS, w 2001 jako DVD) i "Unreal Estate" (PHD, 2004) oraz wydawnictwa kompilacyjne "Entombed" (1997) i "Son Of Satan Praise The Lord" (2002). Cennym dopełnieniem jest także kompilacja utworów pochodzących z taśm demo, zarejestrowanych jeszcze pod nazwą NIHILIST, zatytułowana "Nihilist 1987 - 1989" (Threeman, 2005).
Petrov nagrał także partie wokalne na płycie COMECON "Megatrends In Brutality" (Century Media, 1992). Oprócz tego zasłynął z epizodów w grupach BLACK SATAN, INFURIATION i LEUKEMIA.
Andersson po opuszczeniu ENTOMBED skoncentrował się na działalności w rockowej grupie THE HELLACOPTERS. Dał się także poznać jako muzyk zespołów BRAINWARP (gdzie udzielał się ponadto Hellid), DAEMON, MEZZROW, DEATH BREATH, SHUB NIGGURAT i THE CLINT EASTWOOD EXPERIENCE. W dwóch ostatnich z wymienionych udzielał się też Cederlund, który związał się oprócz tego z formacjami HAYSTACK i MURDER SQUAD (gdzie grał również Stjärnvind, związany później z formacją NIFELHEIM).
Rosenberg zasłynął z działalności w CARBONIZED i THERION.
Sandström współpracował też z zespołami TOOLSHED, THE PROJECT HATE i VICIOUS ART.
Blomqvist kontynuował karierę w DISMEMBER.

autor: Mikołaj "Manstein" Kunz